in

Interview Typex: ‘op mijn 4e wist ik het al, ik word striptekenaar’ (#1)


Striptekenaars zijn er in vele soorten, stijlen en maten. Er is echter maar een Typex. Vriend en vijand zijn het erover eens: de Amsterdammer tilt het genre met iedere uitgave naar nieuwe hoogten. Eind vorig jaar verschenen tien delen van zijn magnum opus Andy. Aan de keukentafel van de tekenaar vroeg Mashable Benelux hem het hemd van zijn lijf.

Het resultaat is een bijzonder gesprek over strips, inspiratie, Rembrandt, Andy Warhol, vormgeving én kunst in twee delen. Hieronder volgt het eerste deel van een uniek interview.

(openingsbeeld: Cyril Koopmeiners)

Uniek in de wereld van comics en strips

De kans is groot dat je de afgelopen jaren weleens ergens een Typex-tekening hebt gezien. De striptekenaar en illustrator verfraaide uitgaven van onder andere de VPRO Gids, OOR, Zone 5300, Vrij Nederland, Intermediair, NRC, Volkskrant en De Filmkrant. Hoewel Typex door de jaren heen een indrukwekkend oeuvre aan stripverhalen wist op te bouwen, brak hij pas door bij het grote publiek met zijn biografie over Rembrandt.

Na dit boek stortte de tekenaar zich op een ander gigantisch project: Andy. Een vuistdik boek over het leven van Andy Warhol. Een schitterend album dat door de dikte een flinke pil was om doorheen te komen. Samen met uitgeverij Scratch deelde hij het verhaal op in tien losse comics. Het resultaat is een unicum in stripland.

LEES OOK: 10 strips die je helpen de Marvel-films en -series nog beter te begrijpen

(tekst loopt door onder het beeld)

Had je altijd de droom en ambitie om striptekenaar te worden?

‘Vanaf mijn vierde wist ik het zeker, ik wilde van striptekenen mijn beroep maken. Eigenlijk heb ik nooit iets anders gedaan. Ik ben altijd met tekenen bezig geweest en had abonnementen op alle stripbladen die er waren. De focus toen was vooral Frans/Belgisch. Mijn introductie met Amerikaanse strips kwam door een tante die naar de VS was geëmigreerd. Zij stuurde iedere maand de Mad door. Ik heb door dat satirische stripblad Engels leren lezen.’

De droom was er, maar hoe heb je die gerealiseerd?

‘Ik kwam er al snel achter dat ik niet geschikt was om iedere keer exact in dezelfde stijl te tekenen. Die discipline ontbreekt bij mij nog steeds. Ik ben naar de academie gegaan en daar ontmoette ik andere tekenaars en maakte ik kennis met kunst. Daar leerde ik dat het niet nodig was om in een stijl tekeningen te maken. Artiesten als Kamagurka lapten alle wetten aan hun laars. In diezelfde stijl werd in Amerika de zogenaamde selfpublishing movement steeds populairder. Het leek alsof iedereen zelf strips ging uitgeven. Ik moet een jaar of 19 zijn geweest toen ik bij het Nederlandse underground blad de Balloen aanklopte met vijf tekeningen. Het blad werd gerund door andere beginnende tekenaars die later succesvol zijn geworden. Mensen als Eric Schreurs, Gerrit de Jager en Hein de Kort. Ik stapte in een geweldige en gezellige wereld. Mijn eerste echte strips stonden in de Balloen. In die tijd ben ik ook langs het Parool gegaan met het idee voor een Nieuwjaars-strip. Die heb ik daarna ieder jaar gemaakt. Zo is het balletje gaan rollen.’

(tekst loopt door onder het beeld)

Hoe maakte je de stap van Typex de striptekenaar naar Typex de illustrator?

‘In mijn begintijd tekende ik vooral in de underground stijl. Het was heel bevrijdend om zo te werken, maar snel ging ik toch richting een iets traditionelere stijl. Begrijp me goed, mijn tekeningen en verhalen waren nog steeds raar genoeg om daarmee overal terecht te kunnen. Door het maken van een kinderboek ben ik in die wereld beland. Ik maakte daarnaast strips voor kinderbladen als Taptoe en Hello You. Alles bij elkaar ging het heel lekker.’

‘Ik ontmoette in die tijd mijn lief en zij werd al snel zwanger. Ineens moest ik echt geld gaan verdienen. Het stripwerk dat ik deed leverde simpelweg te weinig op. Ik ben begonnen met illustreren en dat was een schot in de roos. Mijn eerste was voor de VPRO Gids, de tijd daarna is het beste te omschrijven als van nul naar honderd gaan. Ik werd opeens gebeld door grote reclamebureaus en bedrijven om illustraties te maken. Strips bleef ik overigens ook tekenen, maar af en toe. Wel miste ik het vreselijk. Op een dag werd ik gebeld door het Rijksmuseum met de vraag of ik een strip wilde maken over Rembrandt.’

In tegenstelling tot landen als Frankrijk worden in Nederland strips veelal geassocieerd met kinderen. Dat een instituut als het Rijksmuseum je vraagt om een strip te maken moet een bijzondere eer zijn geweest?

“Ik durf te zeggen dat Nederland bijna de uitzondering in de wereld is als het gaat om de acceptatie van strips. Overal waar je komt worden strips een stuk serieuzer genomen. Daarnaast zijn ze ook vaak buiten onze landsgrenzen populairder bij het grote publiek. Het was natuurlijk een grote eer om gevraagd te worden door het Rijksmuseum. Tegelijkertijd dacht ik wel: “wat verwachten ze van mij?” Na wat gesprekken was de enige aanwijzing die ik kreeg dat het niet educatief mocht worden.’

Was je fan van Rembrandt?

‘Als Amsterdammer kan je niet om deze kunstenaar heen. Ook al is hij geboren in Leiden, dit was zijn stad. Ik vond zijn werk heel mooi, maar was er niet heel erg mee bezig. Daar kwam natuurlijk verandering in toen ik onderzoek voor het boek ging doen. Wat heel leuk is dat je hier alles nog kan zien uit de tijd van de schilder. Voor het boek Andy ging ik naar New York en Pittsburgh. Twee plekken die een belangrijke rol speelden in het leven van Warhol. In New York is zo goed als niets meer te vinden als het gaat om echte Warhol-plekken en gebouwen. Het bijzondere is dat je hierbij praat over relatief recente geschiedenis. Hij overleed in 1987. Best een tijd geleden, maar niet te vergelijken met de 17de eeuw. Loop Amsterdam in en het kost niet veel moeite om iets van Rembrandt te vinden.’

(tekst loopt door onder het beeld)

 

Waar haal je voor je werk de motivatie vandaan?

‘Ik stop veel werk in ieder boek en dan moet je wel een motor hebben branden waarom je het doet. Laat ik een voorbeeld geven. Een Franse schrijver las Rembrandt en kwam naar me toe met een scenario dat zich afspeelde in diezelfde tijd. Hij zag in mij de perfecte tekenaar om dit verhaal te maken. Ik heb uiteindelijk bedankt. Net als de schrijver zag ik namelijk ook dat mijn tekeningen goed zouden passen bij zijn project en dan heb ik er direct geen zin meer in. Dan is het puur werk. Als ik iets ga maken en ik weet al bij het begin hoe het gaat worden dan ga ik niet twaalf uur per dag aan de tekentafel zitten. Er is wel iets leukers te bedenken.’

Lees ook: Weekly Comics – COVID Chronicles: True Stories From The Front Lines Of COVID-19

Jouw ‘Rembrandt’ werd een internationaal succes. Had je dat van tevoren verwacht?

‘Het buitenlandse avontuur was nooit mogelijk geweest zonder de steun van het Fonds voor Literatuur. Via hen kreeg ik de uitnodiging om de Franse beurs Angoulême te bezoeken. Voor ons vakgebied is dit de grootste en beste beurs. Ik viel van mijn paard van wat ik daar zag. Tien keer zoveel mensen als op Pinkpop en iedereen komt voor strips.’

‘Belangrijk voor tekenaars is dat daar ook alle grote uitgevers ter wereld rondlopen. Op Angoulême heb ik veel handige relaties opgebouwd. Het boek Rembrandt was opgevallen bij iemand van de Franse stripuitgever Casterman en op de beurs hebben we elkaar ontmoet. Zij wilde iets speciaals met mij doen. Een strip met een goed verhaal en een bijzondere vormgeving. Dat is Andy geworden.’

Lag de keuze voor een stripbiografie over Warhol voor de hand?

‘Rembrandt werd uiteindelijk internationaal uitgebracht in 15 landen. Het was mijn eerste stap buiten de Nederlandse grens. Ik wist dat mijn volgende boek iets moest worden dat wel een beetje aansloot op Rembrandt. Een andere kunstenaar lag voor de hand en ik heb nagedacht over bijvoorbeeld Picasso. Het grote nadeel was echter dat ik het boek al snel voor mij zag en dan is, zoals ik al eerder zei, de lol er snel af. Mijn wereld is erg beïnvloed door Amerikaanse cultuur en Warhol bood mij de kans om lezers te introduceren tot die wereld. Andy heeft een belangrijke stempel gedrukt op Amerika en de wereld met de combinatie popcultuur en kunst.’

In deel 2 van het interview met Typex gaat de striptekenaar dieper in op alle aspecten van Andy.


What do you think?

Written by admin

Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Loading…

0

Apple brengt (misschien) AirTags, iPad Pro en meer uit op 23 maart

Netflix-account delen? Zal moeilijker worden in de toekomst